سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
434
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
شرح عربى : و الاصل فى الاخبار ان تؤخّرا ، لانّها وصف فى المعنى للمبتدأت ، فحقّها التأخير كالوصف . و جوّزوا التّقديم ، لها على المبتدأت ، اذ لا ضررا حاصل بذلك . و فهم من كلامه انّ الاصل فى المبتدءات التّقديم . ترجمه و شرح : قاعده اصلى در خبر مصنّف گويد : اصل در خبرها آنست كه مؤخّر واقع شوند . شارح گويد : دليل آن اينستكه اخبار در واقع براى مبتداءها صفت مىباشند و قاعده در باب صفت و موصوف آنست كه صفت را مؤخّر از موصوف مىآورند . مؤلّف گويد : مرحوم نجم الائمّه علّت تقديم مبتداء و لزوم تأخير خبر را به بيان ديگرى توضيح داده و فرموده است : اصل در مبتداء تقديم و در خبر تأخير است زيرا مبتداء محكوم عليه بوده و بديهى است كه محكوم عليه لازم است قبل از حكم وجود يابد . قاعدهى ثانوى در خبر مصنّف گويد : ادباء در جائى كه ضررى پيش نيايد تقديم خبر را تجويز كردهاند . شارح گويد : يعنى حضرات تقديم اخبار برمبتداءها را تجويز نموده ولى مشروط باينكه بواسطه تقديم ضررى حاصل نشود . مؤلّف گويد : مقصود از ضرر « لبس » و اشتباه خبر با مبتداء است يعنى در هرموردى كه اين محذور لازم بيايد از تقديم خبر ممنوع هستيم مثلا اگر مبتداء و خبر هردو